चितवनको सौराहमा रहेको वन्यजन्तु आखेटोपहार प्रदर्शनी तथा सूचना केन्द्र वन्यजन्तु संरक्षणको एउटा अर्को विशेष रूप हो। राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष ( NTNC) अन्तर्गत सौराहमा रहेको वन्यजन्तु आखेटोपहार प्रदर्शनी तथा सूचना केन्द्र अवलोकन गर्न आउनेहरू बढ्दै गइरहेका छन्।
यहाँ अनुसन्धान गर्नेदेखि वातावरण विषय पढ्ने विद्यार्थीहरू तथा सर्वसाधारणहरु पनि आउने गरेका छन्।
राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका वन्यजन्तु भेटनरी प्राविधिक किरणराज रिजालले ओखेटोपहार संकलनको काम २०५० सालभन्दा अगाडिदेखि नै सुरु भएको बताए।
‘२०५० साल अगाडिदेखि नै वन्यजन्तु संरक्षमा काम गर्दै आएका विष्णु लामा, हर्कमान लामाले कामकै शिलशिलामा जंगल जाँदा विभिन्न कारणले मृत्यु भएका वन्यजन्तुको प्रिजन गरेर राख्ने गर्नुहुने रहेछ। २०५८ सालदेखि म पनि सहभागी भएँ,’ उनले भने।
२०६२ सालदेखि सबैले हेर्न मिल्ने गरी ओखेटोपहार प्रदर्शनीमा राखिएको उनले बताए। उनले भने,’पहिला त यो सानो ठाउँमा अनुसन्धानमा सहयोग हुन्छ भनेर राखेको थियो। पछि सबैले हेर्न मिल्ने गरी २०६२ सालदेखि प्रर्दशनमा राखिएको हो।’
यहाँ कुनै कारणले मृत्यु भएका वन्यजन्तुलाई प्रिजन गरेर राखिएको छ। कारणबस मृत्यु भएकाको पेटमा बच्चा भएको अवस्थामा बच्चालाई निकालेर पनि यहाँ राखिएको रिजालले जानकारी दिए।
उनका अनुसार प्रर्दशनी भवन जर्मन, नेपालका राम थापाको आर्थिक सहयोगमा निर्माण गरिएको हो। बाढी आउने हुँदा भवन निर्माण गर्दा त्यसलाई मध्यनजर गरिएको छ।
सौराहाका होटल व्यवसायीहरूले पनि वन्यजन्तु ओखेटोपहार प्रदर्शनी तथा सूचना केन्द्रलाई आफ्नो प्याकेज प्रोग्राममा राखेका छन्। जसले गर्दा वन्यजन्तुको बारेमा पर्यटकले पनि जानकारी लिन्छन्।
त्यस्तै, विभिन्न विदेशी विद्यार्थीहरू पनि आउने गरेको उनले बताए। अनुसन्धान गर्नेहरूका साथै यस विषयमा अध्ययन गर्दै गरेका विद्यार्थीका लागि पनि यो केन्द्र उपलब्धिमूलक भएको छ।
वन्यजन्तु ओखेटोपहार प्रदर्शनी तथा सूचना केन्द्रमा बाघ, चितुवा, हात्ती, डल्फिन, गैंडा, सर्प प्रजाति, चरा प्रजाति, पुतली प्रजातिलगायतको राखिएको छ। यहाँ नरहेका वन्यजन्तुको ओखेटोपहार अन्य ठाउँबाट पनि ल्याउने गरिन्छ।
अवलोकनका लागि विद्यार्थीलाई ३० रुपैयाँ र अन्यलाई ५० रुपैयाँ शूल्य रहेको रिजालले जानकारी दिए।
